Çölyak Hastaları Nasıl Beslenmeli?

Çölyak hastalığı, gluten adı verilen proteine karşı vücudun bağışıklık sistemiyle verdiği hassas bir yanıttır. Gluten; buğday, arpa, çavdar ve bu tahıllardan yapılan ürünlerde bulunur. Çölyak hastalarında gluten tüketimi bağırsak yüzeyinde hasara yol açabilir ve besin emilimini olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle çölyak hastalarında beslenmenin temeli ömür boyu sıkı glutensiz diyet uygulamaktır.

Çölyak Hastaları Hangi Besinlerden Uzak Durmalı?

Çölyak hastaları gluten içeren besinleri tüketmemelidir. Özellikle şu besinlere dikkat edilmelidir:

Buğday, arpa, çavdar, bulgur, irmik, kuskus, normal makarna, normal ekmek, börek, poğaça, kek, bisküvi, galeta unu ve unlu mamuller çölyak hastaları için uygun değildir.

Paketli ürünlerde de gluten gizli şekilde bulunabilir. Hazır çorbalar, soslar, salam-sosis gibi işlenmiş ürünler, bazı baharat karışımları ve hazır atıştırmalıklar mutlaka etiket okunarak tüketilmelidir.

Çölyak Hastaları Ne Yiyebilir?

Doğal olarak glutensiz olan birçok sağlıklı besin vardır. Çölyak hastaları; sebze, meyve, yumurta, et, tavuk, balık, süt, yoğurt, peynir, kuru baklagiller, pirinç, mısır, patates, karabuğday, kinoa ve glutensiz sertifikalı ürünleri tercih edebilir. Sağlık Bakanlığı da çölyak hastaları için pirinç, mısır, süt ürünleri, sebze, meyve, baklagiller ve katkısız besinleri güvenli seçenekler arasında belirtmektedir.

Çapraz Bulaşmaya Dikkat Edilmeli

Çölyak hastalığında sadece glutenli besini yememek yeterli değildir. Glutenli bir ürünle temas etmiş bıçak, kesme tahtası, tost makinesi, tava veya fırın tepsisi bile risk oluşturabilir. Bu duruma çapraz bulaş denir.

Evde glutensiz ürünler ayrı dolapta saklanmalı, ayrı ekmek bıçağı ve ayrı kesme tahtası kullanılmalıdır. Dışarıda yemek yerken de ürünün gerçekten glutensiz hazırlanıp hazırlanmadığı mutlaka sorulmalıdır.

Yulaf Tüketilebilir mi?

Yulaf doğal olarak glutensiz kabul edilse de üretim ve paketleme sırasında buğday, arpa veya çavdarla temas edebilir. Bu yüzden çölyak hastaları yalnızca glutensiz sertifikalı yulaf tercih etmelidir. Bazı bireylerde yulaftaki avenin proteinine hassasiyet olabileceği için tüketim kişiye göre değerlendirilmelidir.

Glutensiz Beslenirken Sağlıklı Seçimler Yapın

Glutensiz yazan her ürün sağlıklı anlamına gelmez. Bazı glutensiz paketli ürünler fazla şeker, yağ veya düşük lif içerebilir. Bu nedenle çölyak hastalarında beslenme planı sadece “glutensiz” değil, aynı zamanda dengeli olmalıdır.

Günlük beslenmede sebze, kaliteli protein kaynakları, sağlıklı yağlar, lifli glutensiz tahıllar ve yeterli su tüketimi ön planda tutulmalıdır.